Mỗi sáng, hộp thư của “Dương Thùy Linh” trên TikTok nhận hàng trăm tin nhắn hỏi mua quần áo, hẹn gặp bởi không ai biết đây chỉ là nhân vật ảo, được tạo bằng AI.
“Cha đẻ” của Linh là Quang Đông, 23 tuổi, ở phường Tây Hồ, Hà Nội.
Đông từng vận hành một cửa hàng thương mại điện tử chuyên mặt hàng quần áo thời trang. Một trong những điều khiến anh đau đầu là chi phí thuê người mẫu để giới thiệu sản phẩm. “Thuê mẫu mất vài triệu đồng một buổi nhưng hiệu quả rất may rủi. Nếu mẫu không hợp thị hiếu, tiền lãi không đủ bù chi phí sản xuất”, Đông nói.
Từ cuối năm 2025, anh chuyển sang thử nghiệm người mẫu ảo và “Dương Thùy Linh” ra đời. Anh xây dựng Linh là cô gái có gương mặt đậm chất Á Đông, làn da trắng và phong cách “tiểu thư” để hợp với dòng thời trang đang bán. Hàng trăm bản nháp đã bị xóa bỏ khi AI trả về những nhân vật có tỷ lệ cơ thể dị thường, đầu quá to hoặc ánh sáng lệch lạc.
Mẫu ảnh do Quang Đông, 23 tuổi, ở Hà Nội tạo ra bằng công cụ AI. Ảnh: Nhân vật cung cấp
“Thách thức lớn nhất là thuyết phục được thị giác người xem, khiến họ không thể nhận ra đây là người mẫu ảo”, Đông cho biết. Anh dùng công cụ Nano Banana Pro để thiết kế bối cảnh, tỉ mỉ đến từng bóng đổ của đồ vật. Khi “mặc đồ” cho mẫu, Đông đưa ảnh sản phẩm thật vào câu lệnh (prompt), mô tả kỹ chất liệu, độ rủ của vải để đảm bảo hình ảnh đầu ra chính xác 95% so với thực tế. Để nhân vật chuyển động mượt mà, anh kết hợp hai ứng dụng Veo 3 và Kling AI.
Chỉ sau một tháng, các video của “Dương Thùy Linh” thu hút hàng triệu lượt xem. Với ngoại hình “mặc gì cũng đẹp”, mẫu ảo này chốt 100-200 đơn hàng mỗi ngày.
“Tháng đầu tiên, mẫu ảo mang về doanh thu hơn 300 triệu đồng”, Đông tiết lộ. Hiện tại, anh chỉ mất 5-10 phút để sản xuất một video thay vì nhiều giờ như trước. Nhờ đó “Dương Thùy Linh” có thể duy trì 15-20 video mỗi ngày, lượng đơn hàng tăng ổn định.
Mẫu ảo Dương Thùy Linh, sở hữu gần 50.000 người theo dõi do Quang Đông lập ra. Video: Dương Thùy Linh
Làn sóng “nuôi mẫu ảo AI” đang âm thầm lan rộng. Tại TP HCM, Nguyễn Thành Nam, 31 tuổi, chọn hướng huấn luyện AI thành KOC (người tiêu dùng có ảnh hưởng). Làm marketing, Nam dùng công nghệ để hiện thực hóa những bối cảnh quay chụp mà ngân sách truyền thống không cho phép.
Điểm khác biệt của Nam là tập trung vào “phần hồn”, biểu cảm và giọng nói. “Lỗi sơ đẳng của người mới là để mặt mẫu đơ cứng, khẩu hình không khớp. Tôi phải tinh chỉnh từng câu lệnh để AI hiểu được cái nháy mắt hay cái nhếch môi”, Nam nói.
Sự chân thực khiến nhiều khán giả không nhận ra đây là sản phẩm công nghệ. Nhiều nhãn hàng đã đặt Nam sản xuất video quảng cáo giá 1-5 triệu đồng mỗi clip.
Một hệ sinh thái ăn theo nghề “nuôi mẫu ảo” cũng đang hình thành. Trên các nền tảng video ngắn, hàng nghìn tài khoản mẫu ảo từ trẻ em đến người trung niên xuất hiện, bán từ thực phẩm chức năng đến đồ phong thủy. Dịch vụ dạy tạo mẫu (coaching) giá 500.000 đồng một giờ hay sản xuất video theo yêu cầu đang nở rộ.
Chị Minh Trang, 34 tuổi, chủ hệ thống thời trang trẻ em tại TP HCM, cho biết đã giảm được 40% chi phí hình ảnh nhờ người mẫu AI. Trước đây chụp mẫu nhí rất cực vì các bé dễ quấy khóc, lịch quay thường xuyên vỡ trận. Giờ chị chỉ cần gửi ảnh vải và kiểu dáng, sau một ngày đã có bộ ảnh hoàn thiện tại bất kỳ bối cảnh nào chị muốn. Chi phí cho mỗi video AI khoảng 100.000 đồng.
Tuy nhiên, Trang nhận ra rào cản lớn nhất vẫn là lòng tin. Nhiều khách hàng kỹ tính yêu cầu xem video quay camera thường để kiểm tra chất liệu, bởi hình ảnh AI quá mượt mà đôi khi tạo cảm giác “thật đến khó tin”. AI chỉ giúp hút ánh nhìn ban đầu, còn để khách “chốt đơn”, chị vẫn cần nhân viên người thật livestream tư vấn.
Nhu cầu học nghề “nuôi mẫu ảo” cũng tăng vọt dịp đầu năm 2026. Duy Anh, một huấn luyện viên AI tại Hà Nội, tiếp nhận 150 học viên trong tháng 1, tăng gấp đôi so với tháng trước. Người học chủ yếu là chủ shop thời trang và KOC độ tuổi 22-45.
“Người không biết đồ họa có thể làm được video sau 3-5 ngày”, Duy Anh nói. Học viên được chú trọng kỹ thuật “mapping” (áp trang phục thực lên mẫu ảo) để tránh tình trạng “treo đầu dê bán thịt chó”, hạn chế khiếu nại từ khách hàng. Anh lưu ý người dùng cần gắn nhãn minh bạch và lồng tiếng thật để giữ tương tác. “AI có thể chiếm 70% thị phần mẫu ảnh phổ thông. Nhưng đây chỉ là công cụ tối ưu chi phí. Nếu bỏ qua chất lượng sản phẩm thực tế, thương hiệu sẽ sớm bị đào thải”, anh nhận định.
Dưới góc nhìn chuyên gia, ông Nguyễn Bảo Trung, Quyền Giám đốc Trung tâm Vision, FPT Smart Cloud, Tập đoàn FPT nhận định đây là xu hướng tất yếu nhờ sự cộng hưởng của kho dữ liệu khổng lồ, mô hình AI mạnh mẽ và phần cứng GPU phát triển.
“Việt Nam đang nổi lên nhanh chóng ở tầng ứng dụng sáng tạo. Giới trẻ hiện nay không cần tích vốn lớn để đầu tư sản xuất hay bất động sản. Họ chỉ cần tận dụng tính sáng tạo và các mô hình AI tạo sinh để tạo ra tài sản số có giá trị”, ông Trung phân tích.
Tuy nhiên, ông cảnh báo rủi ro pháp lý và đạo đức khi sử dụng hình ảnh người khác trái phép để huấn luyện AI. Các doanh nghiệp công nghệ đang phát triển công cụ phát hiện nội dung AI và xây dựng nguồn dữ liệu chuẩn mực.
Ông cũng kiến nghị cần có quy định bắt buộc gắn nhãn “AI-generated” (nội dung được tạo bởi AI) và khung xử phạt với hành vi lừa đảo hoặc vi phạm bản quyền hình ảnh.
“AI không thay thế hoàn toàn con người. Để không bị đào thải, người trẻ cần rèn luyện tư duy kể chuyện thay vì chỉ chạy theo công cụ”, ông Trung nói.
Với Quang Đông, khi “Dương Thùy Linh” nổi tiếng, anh cũng vấp phải chỉ trích lừa dối khách hàng. Đông khẳng định sự trung thực là yếu tố sống còn: “Tôi luôn công khai đây là mẫu ảnh AI. Mục tiêu là minh họa sản phẩm đẹp nhất, còn cốt lõi vẫn là hàng khách nhận được phải đúng mô tả”.
Dù mang lại lợi thế về chi phí và hình ảnh, nhưng các nhà sáng tạo nội dung đều thừa nhận AI vẫn có giới hạn. “AI có thể đẹp hơn người thật, nhưng không thể thay thế được những trải nghiệm và cảm xúc cá nhân thực tế”, Thành Nam chia sẻ.
Theo Vnexpress
